PROMOVISANA KNJIGA „UPOZNAJTE GAGARINA, NAJŠAŠAVIJEG PSA U SVEMIRU“

Advertisements

INTERVJU ZA BUKU: DOBRE PRIČE UVIJEK SU NAM POTREBNE

Banjalučki pisac Berislav Blagojević rođen je 1979. godine u Slavonskom Brodu. Odrastao je i školovao se u Brodu, Pančevu i Banjaluci. Magistar je geografskih nauka, a trenutno živi u Banjaluci i radi u Narodnoj i univerzitetskoj biblioteci RS.

Objavio je više knjiga poezije i proze. Sutra će u Banjaluci biti održana promocija romana za djecu i mlade Upoznajte Gagarina, najšašavijeg psa u svemiru. Promocija će se održati u NUB RS sa početkom od 18 časova.

Pred promociju sa Berislavom razgovaramo o novom romanu, kućnim ljubimcima koji su mu inspiracija, književnosti, čitanju i drugim temama.

Berislave, možeš li nam prije promocije reći nešto o Gagarinu?

Gagarin je pas koji je po mnogo čemu drugačiji od drugih. Ko je imao priliku da se više druži sa životinjama mogao je da vidi da je svaka jedinka posebna, bez obzira na neke karakteristike koje su određene pasminom ili vrstom. Doživljaji opisani u knjizi inspirisani su stvarnim psom. Kao dijete, nisam imao uslova da imam psa ili mačku, ali smo u naselju uvijek vodili brigu o životinjama. Jedna od njih bila je kuja Lajka. Tada sam mnogo čitao knjige o istraživanju vasione, pa sam joj nadjenuo ime. Bila je to moja prva pseća ljubav i maštao sam o tome da ću nekad imati psa koji će se tako zvati. Četvrt vijeka kasnije, udomili smo psa, ali s obzirom da je bio mužjak, dali smo mu ime Gagarin. Ovo je priča o njemu.

Ovo je knjiga za sve generacije, koliko je teško napisati priču koja je razumljiva za sve generacije? Mnogi pisci smatraju da je pisanje za djecu najteže?

Ovo je moje prvo iskustvo u pisanju literature prvenstveno namijenjene djeci i omladini. Kao što je slučaj i sa pisanjem za odrasle, ne postoje decidna pravila kako se to radi. Jedino čega sam se pridržavao jesu sljedeće smjernice: čitaoca ne treba podcijeniti, prilagoditi jezik i stil i ne biti dosadan. I naravno, učiniti sam proces pisanja zabavnim. Iskreno, nakon ranijih „teških“ tema kojima sam se bavio u knjigama, pisanje o Gagarinovim avanturama bilo je veoma opuštajuće i zabavno. Pretpostavljam da se to osjeti i da je zbog toga čitalačko iskustvo svih generacija čitalaca, barem za sada, pozitivno.

Koliko su nam u današnje vrijeme važne one univerzalne dobre priče, da nam daju malo boje u sivilu u kojem živimo?

Dobra priča je uvijek dobrodošla. Bilo je sivila i biće sivila, to je ljudski usud. Priče o dobru (ili o Dobru!), o univerzalno pozitivnim temama kao što su prijateljstvo ili ljubav su vječno potrebne. Valjda su zato i prisutne oduvijek. Naš zadatak je da prepoznamo takve priče, da ih reprodukujemo, slušamo, prepričavamo, slijedimo, usvajamo. Na taj način i mi postajemo svojevrsni odašiljači dobrote.

Koje priče, knjige ti voliš, kojim se iznova vraćaš? Koje knjige ti daju inspiraciju?

Ima ih mnogo i veoma su raznolike po žanru i epohama. Isticao sam to mnogo puta do sada: knjigama Voje Čolanovića se često vraćam i smatram da je njegovo djelo, bez obzira na nagrade kojima je ovjenčano, i dalje nedovoljno rastumačeno i vrednovano. „Molske akorde“ i „Ćutanja iz gore“ Mirka Demića pročitao sam više puta i znam da ću ih ponovo čitati. Sabatovi eseji, izuzetno lucidne i duhovite knjige Aleksandra Genisa, pjesme Vaska Pope ili Predraga Bojića, Harmsove priče, Milankovićeva „Kroz vasionu i vekove“, neka djela iz naučnofantastične književnosti (edicija Kentaur) kao što je Zamjatinov roman „Mi“… Zaista ima mnogo knjiga koje su mi drage i koje mi uvijek pružaju i zadovoljstvo čitanja i inspiraciju za stvaranje.

Knjiga je nastala prije svega zbog tvoje ljubavi prema životinjama. Koliko su životinje uljepšale tvoje djetinjstvo i tvoj život uopšte?

Kao dijete imao sam nemušte ljubimce – ribice i kornjače. Akvarijum sam znao posmatrati satima, to su bili čudesni trenuci, naročito uveče kad prostorija ostane u mraku i gori samo svjetlo iznad vode. Međutim, potpuno novo iskustvo uslijedilo je mnogo godina kasnije kad su se u naš život ušunjali pas i mačke. Imati takve ljubimce je velika odgovornost, ali i velika radost. Kroz odnos s njima i posmatrajući njihove međusobne odnose učim o sebi i o nama. Moglo bi se reći da je sve to škola, ali ogoljena, jednostavna škola, lišena teorija, klasifikacija, filozofiranja u onom pogrdnom smislu.

Vezanost čovjeka i psa je neraskidiva, tome i svjedoči čuvena izreka da je pas čovjekov najbolji prijatelj. Šta su tvoji kućni ljumci tebe naučile?

Između ostalog, naučili su me dodatnoj strpljivosti, odgovornosti, nježnosti. Toga nikada dosta, zapravo, kad bi toga bilo više, mislim da bi svijet bio mnogo bolji.

U današnje vrijeme koje je puno knjiga, raznih medija, kiša, šunda i skandala koliko je važno vratiti se knjigama, čitanju, čini mi se da sve više zaboravljamo čitati?

Čitanje je svakodnevni dio mog života. I uprkos obavezama svaki dan barem pola sata provedem čitajući. Namjerno izbjegavam da kažem „odvajam vrijeme za čitanje“, jer to bi bilo pogrešno i misliti i reći. Vrijeme se „odvaja“ od nekih drugih aktivnosti, na primjer, buljenja u raznorazne ekrane. Mislim da nije tačno da se nema vremena, već je stvar u tome što ljudi preferiraju lakše izbore, vole da idu niz maticu. Čitanje, ono pravo dubinsko čitanje po pravilu nije jednostavno. Ali su benefiti mnogostruki i zato vrijedi čitati. Najkraće rečeno, čitanje nas čini boljim, trodimenzionalnim ličnostima.

Razmišljamo li o tome kakav svijet ostavljamo mladima? Koliko uopšte brinemo o budućim generacijama?

Ovo je vrlo složeno pitanje i teško je dati kratak i jednoznačan odgovor. Ipak, čini mi se da ne razmišljamo ili barem ne dovoljno. I na lokalnom i na globalnom planu na djelu su procesi koji hrane brojne prohtjeve sadašnjosti na uštrb budućnosti.

Položaj književnika u Banjaluci, u književnosti si dugo, smatraš li da se položaj pisaca kod nas mijenja i na koji način?

Pomaci su mali, ali čini mi se da ih ipak ima. Međutim, to je i dalje prije svega individualna stvar pisca. Još je nedovoljna organizovanost i institucionalna podrška.

Zadnji put kad smo razovarali rekao si mi da nemaš nade da ćeš u RS moći živjeti od pisanja ili nauke, to je bio razgovor u aprili 2017. godine, da li se do sada nešto promijenilo?

Neočekivana promjena dogodila se nekoliko mjeseci nakon našeg razgovora. Od tada radim u biblioteci. Srećan sam, ne samo zbog toga što sam okružen knjigama, već zato što vjerujem da sada imam više prilike da učinim dobre i korisne stvari u širem smislu.

Razgovarala za portal Buka Maja Isović Dobrijević

PROMOCIJA KNJIGE „UPOZNAJTE GAGARINA, NAJŠAŠAVIJEG PSA U SVEMIRU“ U NUB RS

Untitled-2U srijedu, 16. oktobra 2019. godine sa početkom u 18 časova

u sali za promocije Narodne i univerzitetske biblioteke Republike Srpske

biće promovisana knjiga „Upoznajte Gagarina, najšašavijeg psa u svemiru“.

O knjizi će govoriti:

Dejan Kerleta, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva

prof. dr Sanja Macura, Filološki fakultet

Jelena Kojović Tepić, spisateljica i novinarka

Berislav Blagojević, autor

INTERVJU U NACIONALNOJ REVIJI SRBIJA SPECIJALNO IZDANJE ZA SAJAM KNJIGA U MOSKVI

Image_00001Image_00002Image_00003Image_00004Image_00005Image_00006Image_00007

Quando la letteratura abbatte confini: “Più silenzioso dell’acqua” – Prikaz italijanskog izdanja romana „Tiši od vode“

Guardammo in silenzio il pavimento fino alla fine della canzone. Quindi mi raccontò che era figlio di un serbo e di una croata, che i genitori avevano divorziato e che si erano battuti con tutte le forze per avere l’affidamento su di lui. Ridendo mi disse che per merito della sentenza del giudice si trovava lì insieme con noi, da questa parte della trincea. Perché se per caso il giudice lo avesse affidato alla madre, probabilmente ora ci staremmo guardando attraverso il mirino del fucile. [p. 70]

acqua stiloStilo editrice è una delle tre case editrici italiane vincitrici del bando di Europa Creativa finanziato dal programma di Traduzioni Letterarie della Comunità Europea con il progetto Voices from European peripheries. Literature, lost and rediscovered identity, che consiste nella traduzione di sei opere narrative di autori residenti in Stati a margine della comunità europea  o con essa confinanti.

I temi fondamentali che legano insieme le opere scelte sono le fratture che caratterizzano l’Occidente, la ricerca di un’identità forte e coesa per l’Europa, i problemi della periferia che tendono a ripercuotersi al centro e ad alimentare nazionalismi e populismi.

In questo contesto si inserisce Più silenzioso dell’acqua, romanzo di Berislav Blagojević tradotto da Danilo Capasso e rappresentativo, nell’ambito del progetto, della letteratura della Bosnia Erzegovina.

Dominante è qui lo spettro del conflitto serbo-bosniaco con le sue ineluttabili conseguenze sulla gente comune. Il protagonista, Danilo Misič, vive dalla fine della guerra in uno stato di totale distacco dalla realtà a causa di un pesante stress post traumatico. Il suo unico canale di comunicazione con il mondo esterno sono dei criptici appunti che scrive nella sua casa di cura e che contengono dei dialoghi tra lui e il poeta russo Daniil Charms, ponte tra la situazione di straniamento che il giovane uomo sperimenta (Charms è morto sotto regime totalitario) e il suo passato ricco di speranza, cultura, musica e letteratura.

Attorno a Danilo orbitano la moglie Radmila, determinata a salvare suo marito dall’indifferenza dei medici che lo considerano un caso perso sulla cui guarigione non è necessario investire energie e risorse, e il dottor Berkovič, il quale attraverso la singolare vicenda del giovane intraprende un percorso di crescita personale che lo porterà a ritrovare la sua umanità in un ambiente che lo spingerebbe invece a trattare gli esseri umani come fossero numeri.

Radmila non ha combattuto la guerra, non ne parla e non può ricordarla, ma ne sconta le conseguenze quando cerca di ottenere le migliori cure possibili per suo marito: il divario sociale tra i ceti più abbienti, che possono permettersi di vivere una vita tutto sommato normale nonostante la devastazione post bellica, e la povera gente comune è evidente soprattutto nel tentativo di espatriare. L’Europa civilizzata non ne può più di profughi traumatizzati da curare, è sorda alle richieste di aiuto della gente comune ed esser nata nei Balcani viene vissuto da lei come un handicap tangibile e irrimediabile.

Le difficoltà di  Radmila nell’ottenere la giusta attenzione per Danilo riflette in realtà, come sottolinea l’autore stesso in un’intervista, una tendenza più generale della società bosniaca post bellica, e cioè la scarsa attenzione nei confronti dello stress post traumatico degli ex soldati, che spesso faticano a farsi ascoltare e convivono con una vergogna silenziosa.

I punti di vista del dottore, di Radmila e di Danilo si alternano in una struttura frammentaria, a volte al punto da essere difficile da seguire, in cui tutti i personaggi risultano accomunati dalla difficoltosa ricerca di una via d’uscita non solo dal dramma del dopoguerra, ma anche dai muri invisibili di una società che è ancora chiusa, muta e sorda alle esigenze della gente comune e trincerata in un sistema corrotto e complesso.

Il romanzo di Blagojević  non si limita quindi a raccontare una storia, ma dà voce ad un’intera comunità, la cui storia tristemente recente è ancora troppo poco raccontata e diffusa, e in questo incarna appieno il progetto promosso da Stilo editrice: raccontare le fratture dell’Europa per costruirle un’identità precisa, accogliente e poliedrica.

Loreta Minutilli

* Tekst dostupan na OVOJ stranici.

PRIČA O GAGARINU, PSU KOJI ĆE VAM UKRASTI SRCE – INTERVJU ZA MONDO

Gagarin-00-03-07-1Berislav je, nema sumnje, sjajan pisac i još mnogo toga, ali je prvenstveno veliki ljubitelj životinja. A Gagarin, glavni junak njegove nove knjige bio je ujedno i Berin prvi „pravi“ pas.

„Oduvijek sam želio da imam psa, ali pošto smo živjeli u stanu nije bilo uslova… Imao sam ribice, kornjače, uglavnom životinje koje su tihe i ne linjaju se. Ali, u našem naselju, u Brodu, gdje sam odrastao, bio je pas koga su sva djeca voljela i pazila, zvala se Lajka i šest godina je bila s nama. Mislio sam tada, budem li ikad imao svog psa zvaće se po njoj. Ali, kada smo udomili štene ispostavilo se da je muško i logično je bilo da se zove Gagarin, ako već nije Lajka“, otkrio nam je.

Gagarin je sa još četvoro štenaca ostavljen u kutiji na autoputu. Srećom, jedan se momak zaustavio i poveo ih na sigurno.

„Gago je kod nas stigao u kutiji od cipela, i to ne baš velikog broja… Poslije nekoliko mjeseci došla je Ripli, maca koja se takođe pojavljuje u knjizi, naša prva mačka, poklon našeg prijatelja Predraga Bojića. Tako je počelo druženje s životinjama. Poslije nekoliko mjeseci počeo sam da zapisujem neke crtice o Gagarinovim biserima, kojih je bilo podosta… Na početku to nije bila ideja za knjigu, nego sam ja uživao u tim zapisima… Nisam nikad pisao ništa slično, ni takvim jezikom, koji je prilagođen mlađim čitaocima, ali nadam se da sam uspio. Prve reakcije na knjigu su pozitivne“, ispričao nam je Berislav.

berislav blagojević, gagarinFoto: Vedran Ševčuk, mondo.ba

Knjiga jeste napisana jezikom koji će razumjeti i mlađi čitaoci, ali ona nije namijenjena samo djeci. Iz nje ponešto mogu da nauče i odrasli.

„Mislim da će i roditelji jednako uživati u čitanju. Trudio sam se da knjiga bude duhovita, ali ne isprazna, da ima pouku, ali od one vrste koju sami izvučete iz podteksta. Govori prije svega o odnosu ljudi prema napuštenim i uopšte životinjama. Takođe, ona govori i o međusobnim odnosima životinja, koje sam pokušao da dočaram iz ugla njihovog drugara, a onda i pisca“, ističe naš sagovornik.

Knjiga je izdanje Zavoda za udžbenike i nastavna sredstva iz Istočnog Sarajeva, a možete je pronaći na njihovom štandu tokom trajanja banjalučkog Sajma knjige, kao i u knjižarama. Priču o Gagarinu, najšašavijem psu u svemiru sjajno je ilustrovao Bratislav Kostić.

berislav blagojević, gagarinFoto: Vedran Ševčuk, mondo.ba

Riječ je o, obimom nevelikom djelu, koje može da se pročita za pola sata, ali sadržajem, ovo je velika knjiga sa velikim srcem, predivna priča koju ćete, sigurni smo, čitati više puta.

„Kroz životinje, ja progovaram i o nama, ljudima“, kaže Berislav.

Berislav kaže da je od svojih ljubimaca naučio mnogo o ljubavi.

„Zvučaće kao kliše, ali ljubav koju životinja pruža čovjeku je posebna vrsta ljubavi. Ta bezuslovna privrženost je neprocjenjiva. Kroz šalu znam da kažem prijateljima koji imaju djecu da im daju da se druže i da upoznaju životinje, ako ne žele da postanu kao ja“, kaže naš sagovornik kroz osmijeh dodajući da se danas, sa 40 godina sve više zaljubljuje u krznene četvoronošce.

Razgovarala Vesna Kerkez. Dostupno na mondo.ba

INTERVJU: „UPOZNAJTE GAGARINA“ – KNJIGA ZA DJECU, MLADE I ONE KOJI ŽELE DA TO (P)OSTANU

07-2-1U posljednjih nekoliko godina mnogo vremena provodim sa našim ljubimcima, psom i mačkama. Posmatrajući ih, shvatio sam da od njih možemo mnogo toga da naučimo, i to ne samo o prirodi, nego i o nama samima.

Kada sam započeo sa zapisivanjem priča o Gagarinu nisam imao namjeru da to bude uobličeno u knjigu. Međutim, kasnije mi se učinilo da bi taj rukopis kao zaokružena cjelina zaista mogao da bude zanimljiv starijoj djeci i mladima.

Rekao je ovo u razgovoru za “Glas Srpske” književnik Berislav Blagojević, čija bi najnovija knjiga “Upoznajte Gagarina, najšašavijeg psa u svemiru”, u izdanju Zavoda za udžbenike i nastavna sredstva, iz štampe trebalo da izađe ovih dana.

– Zapravo, čini mi se da je to knjiga za djecu, mlade i one koji žele da to (p)ostanu, odnosno da će biti barem djelimično interesantna i roditeljima. Roman je obogaćen izuzetnim ilustracijama Bratislava Kostića, a posebno mi je drago što će ga objaviti Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Radujem se susretu sa mlađim čitaocima i nadam se da će im druženje sa Gagarinom biti vrijedno i zanimljivo iskustvo – dodao je Blagojević.

GLAS: Vaša najnovija knjiga “Upoznajte Gagarina, najšašavijeg psa u svemiru” je roman za djecu. Predstavite nam knjigu i recite nešto više o njoj.

BLAGOJEVIĆ: U ovoj knjizi čitaoci će moći da prate doživljaje psa Gagarina, jednog ne baš običnog psa mješanca koji je kao štene bio ostavljen u kutiji. Avantura počinje kada Gagarina usvoje Šmizla i Šmokljan, koji žive na selu. Pored Gagarina, u dogodovštinama učestvuju i druge životinje – njegov brat Hektor, maca Ripli, krtice i druge. Nastojao sam da kroz priču o Gagarinu na šaljiv, dopadljiv i razumljiv način ispričam ponešto o odnosu prema životinjama, o odnosima između životinja, prihvatanju razlika i različitosti, o značaju porodice, odanosti, prijateljstva i ljubavi prema prirodi.

GLAS: Koliko inače u Vašim djelima ima obrisa stvarnog života i svakodnevice?

BLAGOJEVIĆ: Upliva stvarnog i svakodnevice uvijek ima. Ponekad likove iz stvarnog života smještam u zamišljene prostore i situacije ili u “pogrešno” vrijeme, ponekad obrnuto, ali pokatkad je sve stvar imaginacije. Takođe, moguće je inspiraciju dobiti iz drugih književnih djela; na primjer, moja kratka priča “Fuga” posvećena je junaku romana Borivoja Adaševića. Knjiga “Upoznajte Gagarina, najšašavijeg psa u svemiru” kombinuje stvarne i izmišljene situacije i aktere, mada su glavni junak i maca Ripli bazirani na stvarnim ljubimcima.

GLAS: Postoji li neki cilj koji želite da postignete svojim književnim radom?

BLAGOJEVIĆ: Naravno da ne mislim mijenjati svijet, ako se na to aludira. Međutim, želja mi je da pišem priče koje će ljude na neki način dirnuti, izazvati reakciju ili ih podstaći na razmišljanje. Ponekad želim da čitaoca uputim na skrajnute prostore i ljude ili nedovoljno cijenjene pisce, pa pišem o zavičaju ili kroz moje pisanje provijava sjećanje na lik i djelo Voje Čolanovića. Obrni-okreni, uvijek je cilj pružiti nešto novo i doći do čitaoca, ali ne po cijenu ulagivanja i banalizovanja kako bi se došlo do većeg publikuma.

GLAS: Postoji neko nepisano pravilo po kojem se pisac postaje tek nakon napisanog romana. Zašto je to tako? Da li danas ljudi imaju vremena da čitaju romane?

BLAGOJEVIĆ: To je potpuno pogrešno mišljenje, roman ne treba biti toliko favorizovan. Ako neko misli da je jednostavno napisati dobar aforizam, neka pokuša, pa će vidjeti da je i za jednu prostoproširenu rečenicu potrebno i te kakvo umijeće. Dabome, ne izjednačavam aforizam i roman, ali poenta je da svako pisano djelo ima svoju vrijednost i svoje čitaoce. Vremena ima dovoljno, samo nam se čini da ga nema jer ga gubimo tamo gdje mislimo da moramo. Pola sata manje pred ekranom je pola sata više pred knjigom. Lično, kao čitalac ljubitelj sam kratke proze i eseja. Mada, moram biti iskren i naglasiti da kao pisac pribjegavam i romanesknoj formi jer se neke ideje mogu razraditi i prezentovati samo na taj način.

GLAS: Koji je, po Vašem mišljenju, najveći problem kulture kod nas?

BLAGOJEVIĆ: U posljednje vrijeme kulturna ponuda je sve bolja i čini mi se da će taj trend biti nastavljen. U tom smislu, najveći problem kulture kod nas nije sadržaj nego nedostatak publike. Na tome treba raditi.

GLAS: Šta čitate, a šta slušate u posljednje vrijeme?

BLAGOJEVIĆ: Trenutno čitam autobiografiju Gilberta Kita Čestertona, zanimljivu i na momente veoma duhovitu knjigu koju sam pozajmio iz biblioteke. U iščekivanju novih albuma bendova koje volim, na primjer “Perl Džema”, često slušam muziku iz filma “Hladni rat”. Divan primjer nadopunjavanja umjetnosti – fantastičan film i sjajna muzika.

GLAS: Gdje se nalazi umjetnost u 21. vijeku i čemu služi?

BLAGOJEVIĆ: Postoji umjetnost i “umjetnost”. Ova prva se nalazi u budžacima, do nje se teško dolazi, ali kao i svaka rijetkost, ona je utoliko vrednija. Ona oplemenjuje, poučava, nadahnjuje, ispunjava. Ova druga je zamaskirana iza skandalizacije i služi zadovoljenju trivijalnih potreba društva spektakla.

* Objavljeno u Glasu Srpske 22.08.2019. Elektronska verzija dostupna ovdje.